اتحادیه کتاب و لوازم تحریر اصفهان

مشکلات و مصائب برگزاری نمایشگاه تازه کتاب اصفهان

سیزدهمین نمایشگاه کتاب اصفهان در حالی با ماهیتِ مکانی جدید در پارکینگ میدان امام علی برگزار خواهد شد که گمان می رود این نمایشگاه همچنانکه فرصتی نو در مکانی جدید است، تهدیدی قدیمی در مکانی غریب باشد؛ زیرا اگرچه از لحاظ موقعیت جغرافیایی در قلب اقتصاد سنتی اصفهان واقع شده؛ اما دارای بالاترین پیک ترافیکی است و به دلیل آنکه تاکنون هیچ نمایشگاهی در آن برگزار نشده، ممکن است مناسب برگزاری چنین رخدادی نباشد. این در حالی است که متولیان برگزاری آن، به دلیل مضایق مالی و همراهی ننمودن نهادهای تامین‌کننده بودجه درون استانی نتوانسته اند تا نمایشگاه سیزدهم را در محل دائمی نمایشگاه های اصفهان برگزار کنند. برخی ناشران اصفهانی معتقدند این نمایشگاه، صرفا مکانی برای آشنایی آنان با یکدیگر و گاهی رقابت است و سودِ مالی چندانی عاید آنها نمی کند؛ اما به گفته مسئول انجمن ناشران اصفهان تاکنون ۶۰۰ ناشر ثبت نام کردند که ازاین تعداد تنها ۵۰ ناشر اصفهانی هستند و مابقی تهرانی که البته به علت کمبودِ غرفه، نهایتا ۴۰۰ ناشر گزینش خواهند شد .

در این گزارش به جز نگاه ناشران پیگیر نظرگاه  مدیر کل ارشاد اصفهان هم بودیم که متاسفانه به دلیل مشغله کاری، در اختیار نگذاشتن شماره تلفن همراهشان توسط کارمندان اداره و نهایتا عدم پاسخ گویی ایشان پیگیری از ایشان نتیجه بخش نبود. در نهایت آسیب شناسی کوچکی بر برگزاری این نمایشگاه خواهیم داشت.گفتنی است سیزدهمین نماسشگاه کتاب اصغهان قرار است از ۹ تا ۱۶ بهمن ماه برقرار باشد.

آرزوی نمایشگاهی به دور از نگاه گزینشی!

بسیاری از فعالان نشر استان اصفهان که تا کنون در دوره های مختلفی از نمایشگاه کتاب استان شرکت کرده اند، بنا به بازخوردهایی که از مدیریت فرهنگی و نمایشگاهی در این دوره ها دیده اند، براین باور هستند که نمایشگاه کتاب استان زمانی به نمایشگاهی تخصصی  تبدیل خواهد شد که بدون حضور ناشران و کتابفروشان عمومی و درسی با مکانی ثابت، بودجه ای معین و تبلیغاتی گسترده برگزار شود.در همین راستا، اسداله شکل آبادی مدیر نشر فردا، ناشر تخصصی ادبیات نمایشی که نزدیک به ۳ دهه و اندی است در این حوزه فعالیت دارد، می گوید:«من از سال  ۷۲ تا دوره پیش، به تناوب در نمایشگاه کتاب استان شرکت می کردم؛ ولی اکنون دوسال است که به دلایلی مثل مکان نامناسب نمایشگاه به لحاظ جغرافیای شهری، عدم تبلیغات رسانه ای، برخوردهای گزینشی و اهمیت ندادن مسئولین به این مقوله شرکت نمی کنم.» این ناشر آثار نمایشی که بر حسب آنچه باید رایج باشد، همواره بهترین آثار نشر خود در زمینه ادبیات داستانی و نمایشی جهان را به این نمایشگاه عرضه کرده معتقد است: معمولا این دست از نمایشگاه ها حتی در شهر ناشر هم مقرون به صرفه نیست؛ زیرا هزینه های بسیار و سودی اندک دارد. البته نه آنکه سودی نداشته باشد؛ اما سودِ آن تنها به دردِ ناشراولی ها یا کسانی می خورد که یکی دوسال است پا به عرصه نشر نهاده و تنها به دنبال آنند تا حضور خودشان را به دیگر ناشران اعلام کرده، با آنها و فعالان این حوزه ارتباط بگیرند که این مزیت نیز پس از یکی دو دوره شرکت، تکراری شده و بازخوردی ندارد؛ زیرا زمانی که عایدات مادی نداشته باشد، چیزی جز اتلاف وقت، هزینه و نیرو در پی نخواهد داشت. حتی با وجود اینکه عرضه مستقیم است و مانند نمایشگاه یارمهربان پولِ ناشر در دست نهاد شهری باقی نمی ماند. به همین جهت است که این ناشر تمایل چندانی ندارد تا درکنار هزینه های تحمیلی، تازه شاهد آن باشد که کتاب هایی که با مجوز خودِ وزارت ارشاد چاپ و منشر شده اند در حین ساعات کاری از پیشخوان ناشران بدون ارائه هیچ دلیلی جمع آوری شود، حالا اینکه بودجه تخصیصی خرید کتاب از سوی ارشاد و نهادهابه ناشران خاص تعلق می گیرد، خود جای بحث دارد.ولی چنانکه این ناشر یاد ندارد در طول این دو دهه نهادهای دولتی از تولیدات نشر او کتابی خریداری کرده باشند. این درحالی است که متولیان برگزاری در حین دعوت ناشران به شرکت در این نمایشگاه، هیچ دستورالعملی برای ارائه محصول یا چگونگی برگزاری به ناشران ارائه نمی دهند؛ حال آنکه نمایشگاه بین المللی تهران برای این ناشر و دیگر ناشرانی که توان شرکت در آن را داشته‌اند به طور مطلوبی نتایج مادی و معنوی به نسبت قابل توجهی داشته است. به همین خاطر است که معمولا هر دوره با ریزش مخاطب و ناشر، بخصوص ناشرانی که از خارج از استان می آیند مواجه هستیم. از سوی دیگر انگیزه چندانی هم در مردم برای خرید کتاب وجود ندارد که این امر را می توان به گفته شکل آبادی، از اجرای طرح های تخفیف مناسبتی دریافت؛ زیرا تنها روز اول و دوم بازار تکان می خورد و بعد، همه چیز به حالت قبل برمی گردد. همچنین مسئله ممیزی که گویا دوباره روبه تگنا می رود از جمله عوامل سلب اعتماد مخاطب است و چنانچه با این رویه پیش برویم چیزی جز ورشکستگی در انتظارت صنعت نشر، چه استانی و چه کشوری نخواهد بود.

مکان نامناسب و قانون غرفه های اجاره ای !

مدیر نشر نوشته نیزبه عنوان ناشر تخصصی کتب کودکان و علوم انسانی نیز که از اواسط دهه ۸۰ تاکنون در نمایشگاه کتاب اصفهان شرکت کرده و امسال هم تنها بنا به نوعی رقابت صنفی در این رویداد شرکت می‌کند، معتقد است: ما به صرف اینکه همکارانمان شرکت می‌کنند، حضور به هم می رسانیم وگرنه نمایشگاه‌های اصفهان معمولا نه تنها از سودآوری عاری و مبرا هستند، بلکه متضمن ضرر هم هستند.سید مهدی آل صاحب فصول ادامه می دهد: این نمایشگاه به تبع هزینه هایی که درپی دارد به چنین سمتی سوق داده شده و تنها سودِ آن را در جنبه تبلیغی برای آثار ناشر می داند وگرنه تنها همان تامین نیروی انسانی و موارد وابسته به آن به تنهایی ناشر را دچار اشکالات متنوع می کند و دیگر اینکه چه غرفه‌ای با چه متراژی و در کجای نمایشگاهی اصفهانی که تهرانی ها برایش جای غرفه تعیین می کنند هم خودش مسئله است وجای بحث فراوان دارد. این معضل را تازه باید به احتساب درصد تخفیفِ نمایشگاهی و زمان طولانی برگزاری(۷ روز) که می‌تواند در دو نوبت صبح یا بعد از ظهر برگزار شود بیفزایید و پیوندش بزنید به دستورالعمل جدید تعاونی ناشران که به ناشران شرکت کننده بیشتراز ۸ متر فضا نمی دهد. این ناشر اضافه می کند: برای نیاز بیش از این نیز باید به ازای هر متر ۸۰هزارتومان اجاره بها پرداخت کنیم که از جمله مشکلاتی است که امسال به سایر مشکلات اضافه شده است. در حالی که در دوره های قبلی مکان غرفه رایگان بوده است. این در حالی است که به ازای افزودن این مبلغ، تعاونی ناشران در خصوص مکان برگزاری نمایشگاه که پارکینگ میدان امام علی است و از لحاظ آلودگی هوا، آلودگی صوتی، نبود پارکینگ، وسایل سرمایشی، گرمایشی، تهیه هوا، تجهیزات مخابراتی، بانکی و تامینات امنیتی.. تاکنون تدبیری اندیشیده نشده است. پارکینگ موجود هم تنها ظرفیت ۲۰۰ خودرو را دارد که به گفته وی دراختیار پرسنل نمایشگاه  قرار گرفته و به نوعی بارانداز است . با این حساب حجم مراجعه‌کنندگانی که مجبورند خودروهایشان را درخیابان های اطراف پارک کرده و موجب ترافیک و آلودگی بیشتر هوا شوند، خودش یک مسئله جدی و عاملی برای ریزش مخاطب است.

تامین منابع استانی در هاله ای از ابهام

اما مدیر انتشارات فرهنگ مردم و مسئول انجمن ناشران اصفهان نیز با تایید اینکه بزرگ‌ترین چالش پیش روی برگزاری سیزدهمین نمایشگاه استانی کتاب اصفهان مکان آن است، دلیل جابه‌جایی آن از محل دائمی نمایشگاه های اصفهان به پارکینگ میدان امام علی را دیده نشدن نمایشگاه سیزدهم در تقویم نمایشگاه ها دانست و گفت: به دلیل تامین نشدن منابع مالی از سوی نهادهای ذی‌ربط، این مکان از سوی شهرداری اصفهان برای برگزاری نمایشگاه، به صورت رایگان در اختیار انجمن ناشران استان قرار گرفته است. مرتضی ثابت قدم با بیان اینکه ما با هزینه جاری و هزینه تامین یارانه بن های خرید کتاب روبه رو هستیم، افزود: در بن های تخفیف خرید کتاب ۳۰ درصد تخفیف منظور شده که از این رقم ۱۰ درصد آن را وزارت ارشاد، ۱۰ درصد را ناشر و مابقی را منابع درون استانی مانند اداره کل ارشاد، استانداری، شهرداری، و اسپانسرهایی که در بعضی از استان ها معرفی شده اند تامین می کنند؛ زیرا نمایشگاه‌های استانی زیر نظر استانداری یا شهرداری هر استان اداره می شود و به طور معمول، مکان را رایگان در اختیار این رخدادها می گذارند. موسسه نمایشگاه های استان اما دو سرمایه‌گذار عمده از بخش خصوصی دارد و برای برگزاری نمایشگاه قائل به تخفیفی ۶۰ درصدی شده است. همین دو دلیل نشانگر نیازمند بازگشت مطالبات پیشینش است که به گفته ثابت قدم رقمی بالغ بر ۳۰۰ میلیون تومان بوده و به همین خاطر انجمن ناشران هم اکنون قادر به پرداخت این هزینه ها نیست . تمام این موارد باعث شده این انجمن دعوت شهرداری اصفهان را برای برگزاری نمایشگاه کتاب استان در محل فعلی بپذیرد.این مکان اگرچه در مدیریت شهری قبلی به پارکینگ تغییر کاربری داده و اکنون دوباره به کاربری امور نمایشگاهی بازگشته به گفته مسئول انجمن ناشران اصفهان چندین چالش در برابر خود دارد . موضوعاتی چون تامین امنیت در برابر آتش سوزی و تردد که از کفِ نمایشگاه باید صورت بگیرد از جمله این چالش هاست که در خصوص تامینات امنیتی از سازمان هایی مانند نیروی انتظامی، اورژانس، آتش نشانی و….قول همکاری گرفته شده است؛ اما به دلیل اینکه نخستین بار است که چنین نمایشگاهی در آن برگزار می شود، احتمال وقوع حوادث پیش بینی شده از نظر دور نیست.وی همچنـین در خصوص مشکل پـارکینگ و مسائل ترافیکی این مکان گفت:« در محل قبلی نمایشگاه‌ها، نهایتا با پارکینگی با ظرفیت ۳۵۰ خودرو و کناره های خیابان مشتاق روبه رو بودیم؛ اما اکنون بنا به پارکینگ های در دسترس، ظرفیتی ۱۲۰۰ تایی داریم که خیابان‌های اطراف را نیز باید به این ظرفیت افزود. همچنین پارکینگی در یکی از خیابان های مجاور برای پرسنل در نظر گرفته ایم که با ماشین های دیگری از آنجا به محل نمایشگـاه نقل مکان خواهند کرد. از سوی دیگر با همکاری شهرداری اصفهان و شرکت اتوبوسرانی، مقرر شده است تا ۲۰۰ دستگاه اتوبوس در مبادی تعریف شده برای جابه‌جایی مراجعان تخصیص داده شود.ثابت قدم در خصوص تهویه مطبوع، سیستم‌های سرمایشی، گرمایشی و ارتباطات اینترنتی و مخابراتی گفت: مدیران شهری به لحاظ این امکانات به ما اطمینان خاطر داده اند.تامین منابع استانی اما همچنان در هاله ای از ابهام قرار دارد؛ چنانکه گویا قرار بوده مجتمع فولاد مبارکه و نهادهایی دیگر پرداخت قسمی از هزینه‌ها را بر عهده بگیرند؛ اما از قرار معلوم هنوز با انجمن ناشران به نتیجه نرسیده اند که مسئله باعث ایجاد مضیقه‌های مالی و در نهایت اجاره دادن متراژ مازاد نیاز به ازای هر متر ۸۰ هزار تومان برای ناشر و ۱۰۰ هزارتومان برای سایرین شده است. این درحالی ست که در دوره های پیشین، مکان به رایگان در اختیار ناشران قرار می گرفته است. از سوی دیگر این مسئله باعث شده است تا علاوه بر ناشران عمومی، ناشران کتب درسی و کمک درسی نیز به عنوان ناشران پرفروش به عنوان قسمی از تامین کنندگان هزینه‌ها در نظر گرفته شوند که در سال های متمادی با انتقادهای فراوانی روبه‌رو بوده است؛ زیرا قسمت اعظم مراجعه کنندگان را اساتید دانشگاهی، دانشجویان و دیگر مقاطع تحصیلی تشکیل می‌دهند که با استفاده از تخفیف ۴۰ درصدی کتب عمومی، از ناشران درسی و کمک درسی خرید می کنند . این موضوع علاوه بر  تضییع حقوق ناشران عمومی که این نمایشگاه به نام آنها شکل گرفته، باعث ایجاد آماری کاذب در رشد فروش کتب عمومی شده و نهایتا سرانه مطالعه را تحت تاثیر قرار می دهد . علاوه براینکه به اهرم فشاری برای برگزارکنندگان مبدل شده و نقش بازویِ سودآور این نمایشگاه را بازی می کند تا آنجا که به گفته مسئول انجمن ناشران استان چنانکه در وضعیت کنونی آنها از لیست نمایشگاه خارج شوند با مشکلاتی جدی روبه‌رو خواهیم شد.وی همچنین معتقد است: ارتقای سطح دانش جامعه توسط مدارس و دانشگاه‌ها و به‌وسیله چنین کتاب هایی انجام می‌شود.

منبع: گزارش روزنامه اصفهان زیبا، عادل امیری

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.